Interieur & akoestiek

Bijgewerkt: 17 aug 2018

In deze blog: hoe krekels inzicht geven, het belang van akoestiek, hoe je van akoestiek een ontwerptool maakt en toepassingen die zorgen voor een betere akoestiek.


Hoe een krekel me inzicht gaf


Met dit warme weer zit ik vaak tot laat in de avond buiten. Ik hoor krekels. Een monotoon, zacht getjirp dat me aan zomers in Frankrijk doet denken. Een geluid dat, als ik er niet op let, opgaat in de sfeer van de avond. Er zitten herinneringen in dit geluid verborgen, het gaat prima samen met zwoele hitte en een glas wijn, met een boek of fijn gezelschap. Krekelgeluiden, I love them, ik slaap er prima bij, ik kom in een relaxstand zodra ze beginnen te tjirpen. Gek genoeg deel ik dit genoegen niet met iedereen. Een vriend kan absoluut niet slapen van dat, volgens hem, irritante geluid. En pasgeleden, we zaten buiten, we konden elkaar nauwelijks verstaan door het krekelgesjirp. Beweert een andere vriend dat hij geen krekels hoorde! Moeilijk voor te stellen voor die vriend die oordoppen in doet omdat hij anders gek dreigt te worden.


Moraal van dit verhaal; iedereen is anders en iedereen ervaart geluid op een andere manier.

Een heel belangrijk inzicht voor een interieurarchitect, maar nog meer voor degene die gaat verbouwen, want uiteindelijk gaat hij de ruimte gebruiken en niet de architect.


Waarom is akoestiek belangrijk?


Het krekelvoorbeeld laat zien dat exact hetzelfde geluid; de ene persoon in hogere sferen brengt, bij de ander slaapgebrek veroorzaakt en dat weer een ander individu niet in staat is dit geluid te horen. En weet je, dit geldt voor alle geluiden. Waar de ene persoon pas lekker kan werken met een muziekje op, kan een ander zich absoluut niet concentreren met de radio aan. Waar de ene persoon een hele dag lekker in het zwemparadijs rondhuppelt, is voor een ander een bezoek aan het zwembad een wrede kwelling.


Geluid heeft grote invloed op de gemoedstoestand van een mens. Het is allang bewezen dat geluidshinder niet een onschuldige ergernis van overgevoelige mensen is, maar een serieuze boosdoener die productiviteit vermindert, verzuim vergroot, hoofdpijn, migraine en zelfs spijsverteringsklachten veroorzaakt.


En helaas, ik zit nog veel te vaak in prachtig ontworpen ruimten, waar er niet genoeg rekening gehouden is met de akoestiek van de ruimte. Jammer is dat, want akoestiek meenemen in de eerste fase van het ontwerptraject maakt dat we achteraf geen “oplossingen” hoeven te bedenken, we ten volle gebruik kunnen maken van het nieuwe ontwerp en bespaart uiteindelijk een hoop geld. Echt waar.


Akoestiek als ontwerptool


  • Neem de gewenste akoestiek op in het programma van eisen.

Wanneer akoestiek meegenomen wordt in het programma van eisen dan komt het belang van akoestiek al direct bij het eerste gesprek met de ontwerper ter sprake. Het eerste gesprek is dan niet alleen gebaseerd op de functie van de ruimte, activiteiten die er zullen plaatsvinden, de eindgebruikers en de uitstraling, maar ook op geluid en de reuring die er plaats gaat vinden.

Een goede start om het belang van de verbouwing te onderzoeken en de indeling daarop aan te passen. Akoestiek is een element in de ruimte waarvan je slim gebruik kunt maken, maar als je er geen of te laat rekening mee gaat houden, kan het ook een draak worden waar je later weer wat mee "moet".


  • Akoestiek moet de functie van de ruimte ondersteunen.

Geluid kan een ruimte ondersteunen. Waar het belang van, bijvoorbeeld, een fiets- en voetgangerstunnel is dat mensen zo veilig mogelijk van de ene kant van de tunnel naar de andere geraken, is het in een restaurant weer de bedoeling dat mensen goede gesprekken kunnen voeren, zich kunnen concentreren op elkaar en op het eten. Het mag vanzelf spreken dat deze twee ruimten dus een andere waarde hechten aan akoestiek. Bij de tunnel is het juist handig dat de akoestische waarde niet al te hoog is, want dan loop je kans dat mensen er gaan stilstaan en je opstoppingen en ongelukken krijgt. Terwijl in het restaurant het van cruciaal belang is dat de akoestiek goed is zodat mensen die bij elkaar aan tafel zitten elkaar goed kunnen verstaan en niet afgeleid worden door tafelgesprekken die er elders in de ruimte plaats vinden.


In beide voorbeelden kan de akoestiek van de ruimte meehelpen om aan de wens (tunnel: doorlopen, niet stilstaan en restaurant: zacht praten, niet schreeuwen) te voldoen. Bij voorbeeld 1 is het handig dat de akoestiek niet al te comfortabel is, bij voorbeeld 2 zorgt een goede akoestiek ervoor dat mensen niet naar elkaar hoeven te schreeuwen om zichzelf verstaanbaar te maken.


  • De inrichting van een gebied vertelt de gebruikers hoe zij zich in deze ruimte dienen te gedragen.

Je kunt mensen “opvoeden” door het consequent toepassen van materialen, kleuren en vormen in de verschillende gebieden van je interieur.


Als de NS een duidelijk differentiatie zou geven tussen de stilte-coupés en de standaard coupés in de intercity's zou het veel duidelijker voor de reizigers zijn waar ze kunnen bellen, praten en waar ze de gelegenheid krijgen om in stilte te werken of te lezen. Doordat er geen duidelijk verschil is tussen de beide type coupés wordt er toch ongegeneerd gebeld en gepraat in de stiltecoupés. Dit voorbeeld laat zien dat het woordje 'stilte' op de ramen niet afdoende is om mensen zich op een andere manier te laten gedragen dan in de coupés waar dit woord niet op de ramen geplakt is.


Door een andere uitstraling, die niet over het hoofd te zien is, in de stilte-coupé te maken, krijgt het interieur een communicatieve waarde. Doordat de gevoelswaarde, veroorzaakt door bijvoorbeeld een afwijkende kleur, zo anders is dan in de standaard coupés wordt de reiziger erop geattendeerd dat hij zich in een ruimte bevindt waar andere regels gelden. Na geringe tijd zal de treinreiziger, net zo min als dat ie niet in de 1e klas gaat zitten met een 2e klas kaartje niet in de stiltecoupé gaan zitten als hij wil bellen. Als dit consequent doorgevoerd wordt (herhaling) ontstaat er herkenning en gaan mensen de verschillende coupés associëren met het gewenste gedrag.


Dit is één van de manieren waarop ruimte communiceert, zonder woorden. Je voedt als het ware de gebruikers van het interieur op, zonder belerend te zijn, zonder discussie, zonder gedoe.


Alle vergaderruimten in oVVive Rotterdam zijn voorzien van een systeemplafond terwijl de openbare gebieden en verkeersruimten een industrieel open karakter hebben.


Akoestische oplossingen

De bouw, de indeling en het basismateriaal dat toegepast wordt bepaalt de kwaliteit van de akoestiek in een interieur. Met basismateriaal bedoel ik afwerkingen van vloeren, wanden en plafonds. Er zijn bouwkundige oplossingen, zoals akoestisch spuitwerk of het door laten lopen van de wand tot aan het bouwkundig plafond, die zorgen voor een stabiele akoestiek.


Over het algemeen geldt dat zachte materialen niet alleen geassocieerd worden met intimiteit maar dat deze ook geluid absorberen. Zachte (bouw)materialen zijn dus zeer geschikt om toe te passen in stille ruimten. Daarentegen glas, beton en andere harde materialen weerkaatsen geluid, geven een gevoel van snelheid en stralen dynamiek uit. Deze materialen zijn dus beter geschikt voor plekken waar je niet wilt dat mensen zich ophouden.


Bij HNK Den Bosch is akoestisch spuitwerk toegepast op het plafond. Hierdoor wordt geluid beter geabsorbeerd, waardoor nagalm vermindert en de akoestiek direct verbetert.


Ten alle tijden is het gedrag van de gebruiker doorslaggevend of een akoestisch hulpmiddel gaat werken of niet. Je kunt nog zo een perfecte basis hebben en zoveel investeren in akoestische oplossingen; als de gebruiker geen respect heeft voor de functie van de ruimte dan werkt geen enkele akoestische oplossing. Om deze reden (en nog veel meer) besteedt You surround You veel aandacht aan de voorkant van het ontwerpproces. Zodat we precies weten wat je van de ruimte verwacht, hoe er gebruik van gemaakt gaat worden en hoe je je er wilt voelen. Er wordt een uitmuntende voorbereiding getroffen voor een ontwerp dat aan alle eisen en wensen voldoet. Ook dat op akoestisch gebied ;-).


In een volgend blog ga ik in op circulaire akoestische oplossingen. Er zijn een aantal mooie initiatieven die niet alleen materialen hergebruiken maar ook een bijdrage leveren aan een vriendelijkere samenleving. Schrijf je in op mijn blogmail om op de hoogte gehouden te worden!



117 keer bekeken

INFO

kvk:

34339885

btw-id:

NL001801345B63

architectenregister:

4.100901.004

voorwaarden

privacy

KENNISMAKEN, VRAGEN?

bel naar:

06 44 55 7 111

stuur een mail: info@yousurroundyou.nl

of gebruik het formulier

YOU SURROUND YOU

 

is een ontwerpbureau met een focus op interieurarchitectuur voor de zakelijke branche. 

 

Wij transformeren interieurs naar plaatsen waar de boodschap die jij de wereld te vertellen hebt voelbaar is.

  • LinkedIn
  • Pinterest
  • Instagram